LLONGYFARCHIADAU

12 Mai 2026

Mae UCAC yn llongyfarch Plaid Cymru ar eu buddugoliaeth yn Etholiadau Senedd Cymru.   Yn sgil ei gefndir, hyderwn fod gan ein Prif Weinidog newydd, Rhun ap Iorwerth, ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o’r byd addysg.   Edrychwn ymlaen yn ddisgwylgar at weld Plaid Cymru yn mynd i’r afael â’r heriau mawr a real sy’n wynebu byd addysg yng Nghymru heddiw.  Mae’r Undeb eisoes wedi mynegi ei rwystredigaethau a’i siom ynghylch sefyllfa addysg yn ystod y blynyddoedd diwethaf.  Mae maniffesto UCAC ar gyfer etholiadau’r Senedd yn datgan: ‘Mae’n amlwg nad yw materion creiddiol i sicrhau llwyddiant addysg wedi eu datrys yn ystod y degawdau [diwethaf].  Rydym wedi clywed digon o addewidion am wella amodau gwaith i athrawon.’  Ein gobaith yw y gwelwn fwy nag addewidion gan y Llywodraeth newydd ac y gwelwn weithredu pendant ac effeithiol, gan sicrhau canlyniadau gwirionedd a chadarnhaol, er budd ein gweithlu addysg.

Croesawn y pwysigrwydd a roddwyd i addysg gan Blaid Cymru ac edrychwn ymlaen at weld y Blaid yn gweithredu’n syth, yn unol â’r hyn a addawyd ganddynt yn y ddogfen ‘Y 100 Diwrnod Cyntaf.’  Mae Plaid Cymru wedi nodi yn y ddogfen honno  y ‘bydd addysg yn hollol greiddiol i uchelgais llywodraeth Plaid Cymru ar gyfer Cymru – dyma’r allwedd i ddatgloi cyfleoedd newydd a gwell, ac adeiladu’r genedl fwy hyderus, arloesol a chynhyrchiol y gwyddom y gall Cymru fod.’   Yn ‘Y 100 Diwrnod Cyntaf’,  mae’r Blaid wedi nodi y meysydd y maent am roi sylw iddynt yn y cyfnod cynnar – codi safonau; agwedd gyfun tuag at ymddygiad, presenoldeb a lles; stad ysgolion sy’n addas i bwrpas; ffonau clyfar mewn ysgolion a sector addysg uwch cynaliadwy. Hyderwn y cawn gyfrannu at y camau cychwynnol yn y meysydd hyn, yn ogystal â rhannu ein pryderon a’n dyheadau ehangach gyda’r Gweinidog Addysg newydd, pan fydd wedi ei benodi.  Cynhaliwyd ein Cynhadledd Flynyddol ganol mis Ebrill ac yn y Gynhadledd honno pasiwyd nifer o gynigion y byddwn, gobeithio, yn gallu eu rhannu a’u trafod gyda’r Gweinidog.    

Mae’r cyfnod hwn yn gyfnod newydd, cyffrous yn hanes Cymru. Yng nghanol y cyffro a’r gobaith, rydym am bwysleisio pa mor bwysig yw hi i’r Llywodraeth newydd roi ystyriaeth ddifrifol i’r sector addysg, fel y maent wedi ei addo.    Mae’r Prif Weinidog newydd eisoes wedi nodi fod ganddo ‘yr awch i wneud gwahaniaeth i’r hyn sy’n bwysig i fywydau pobl.’ Byddwn yn barod i gydweithio, i herio a’i ddal i gyfrif. 

 

CYDYMDEIMLAD

8 Ionawr 2026 

Trist oedd clywed y newyddion yr wythnos hon am farwolaeth John Hopkin Evans a fu’n aelod gweithgar o’r undeb.  Ef oedd Llywydd UCAC rhwng 1984 ac 1985.

Estynnwn ein cydymdeimlad dwys i'w deulu a’i ffrindiau.

 

ADNODDAU LLES EDUCATION SUPPORT

Ionawr 2026 

Mae'n gyfnod o ddechreuadau newydd - blwyddyn galendr newydd a thymor newydd!  

Dyma gyfle newydd, felly, i roi blaenoriaeth i les holl staff yr ysgol.  Dilynwch y ddolen isod ar gyfer adnoddau dwyieithog gan Education Support.   Mae yma adnoddau penodol ar gyfer cynorthwywyr addysgu a chynorthwywyr cymorth dysgu,  ond cofiwch hefyd fod Education Support yn cynnig gwasanaeth i holl staff yr ysgol.  Mae modd cofrestru ar gyfer Gwasanaeth Cynghori ar Lesiant a Gwasanaeth Goruchwyliaeth Broffesiynol.  Mae'r gwasanaeth hwnnw wedi ei ariannu gan Lywodraeth Cymru ac nid oes unrhyw gost i chi na'ch ysgol.  

Support for TA's & LSA's - Wales toolkit

Dilynwch y ddolen....darllenwch y deunydd.....dywedwch wrth eraill am yr adnoddau hyn!  

 

 

MANIFFESTO UCAC

Hydref 2025

Ym mis Mai 2026 byddwn yn pleidleisio yn etholiad Senedd Cymru. Pa neges hoffech chi ei rhoi i wleidyddion Cymru? Mae UCAC wedi paratoi ei maniffesto ar gyfer yr etholiad.

Ein prif ddyheadau ni fel undeb ar gyfer addysg yng Nghymru yw:

UCHAFSWM ORIAU GWEITHIO WYTHNOSOL
Sicrhau bod ffiniau pendant i ddiwrnod gwaith addysgwyr

CYLLID YSGOLION
Sicrhau bod ein hysgolion yn cael eu cyllido'n deg, fel bod digon o staff a digon o adnoddau

AMODAU GWAITH
Sicrhau bod addysgwyr yn gallu canolbwyntio ar eu priod waith - addysgu plant a phobl ifanc

CYMRAEG
Sicrhau bod statws haeddiannol i'r Gymraeg a bod cyfleoedd realistig a gwerthfawr i hybu ac ehangu'r defnydd ohoni

Er mwyn darllen y maniffesto yn llawn, pwyswch ar y llun isod. 

BWRSARIAETH CADW ATHRAWON CYMRAEG MEWN ADDYSG

Medi 2025 

Ydych chi'n dysgu drwy gyfrwng y Gymraeg neu'n addysgu Cymraeg fel pwnc mewn ysgol uwchradd? 

Efallai fod cyfle i chi dderbyn bwrsariaeth o £5,0000. 

Darllenwch isod i weld a ydych yn gymwys. 

BWRSARIAETH CADW ATHRAWON CYMRAEG MEWN ADDYSG

Pwy sy’n gymwys?

I fod yn gymwys ar gyfer y fwrsariaeth, rhaid i athrawon fodloni’r meini prawf craidd canlynol:

  • ennill statws athro cymwysedig (SAC) o fis Awst 2020 ymlaen
  • wedi cwblhau 3 blynedd o addysgu yn dilyn dyfarniad SAC
  • wedi cychwyn ar 4edd flwyddyn o addysgu
  • wedi cwblhau naill ai 3 blynedd o addysgu Cymraeg fel pwnc mewn unrhyw ysgol uwchradd neu ysgol ganol a gynhelir yng Nghymru neu unrhyw bwnc drwy gyfrwng y Gymraeg mewn ysgol uwchradd neu ysgol ganol cyfrwng Cymraeg neu ddwyieithog a gynhelir

Mae’r meini prawf yn berthnasol i athrawon llawn-amser a rhan-amser, lle bynnag y maent ar y raddfa gyflog athrawon a p’un ai eu bod yn cael lwfansau cyfrifoldebau ychwanegol neu beidio.

Nid yw athrawon mewn ysgolion annibynnol, colegau chweched dosbarth neu sefydliadau addysg bellach yn gymwys ar gyfer y fwrsariaeth.

Sut i wneud cais

Bydd y cyfnod ymgeisio yn agor ar 1 Medi 2025 ac yn cau ar 30 Medi 2025.

I wneud cais, rhaid i athrawon lenwi’r ffurflen gais. Rhaid cyflwyno ceisiadau drwy e-bost i This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it..

Mae’n rhaid i athrawon gyflwyno cais o fewn 2 flynedd o fod wedi cyrraedd y 3 blynedd angenrheidiol o wasanaeth.

Manylion talu

Bydd ymgeiswyr llwyddiannus yn derbyn £5,000 yn ystod eu 4edd flwyddyn o addysgu, gyda Llywodraeth Cymru yn talu’r holl gyfraniadau treth ac Yswiriant Gwladol. Nid yw’r fwrsariaeth yn bensiynadwy.

Mae rhagor o wybodaeth am gymhwysedd a sut i wneud cais ar wefan Llywodraeth Cymru neu trwy gysylltu ag This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it..