Gobeithio eich bod yn cadw’n ddiogel ac yn iach yn ystod y cyfnod hwn a chofiwch fod UCAC yma i chi os oes gyda chi unrhyw gwestiwn neu gonsyrn.

Neges fer sydd gyda ni i’ch atgoffa os byddwch chi’n gweithio mewn hwb yr wythnos nesaf (hanner tymor) mai gwirfoddoli fyddwch chi.  Os ydych chi’n gweithio fe ddylech fod yn cael yr amser hynny yn ôl in lieu neu’n derbyn taliad ychwanegol.

Ni ddylai bod angen i chi wneud unrhyw ddysgu o bell yn ystod yr hanner tymor nac ychwaith i ymgymryd â gwaith ysgol dan gyfarwyddyd.  Mae’r hanner tymor yn gyfnod o wyliau a gorffwys i ddisgyblion ac i staff fel ei gilydd.

Rydych yn gwneud gwaith arwrol yn y cyfnod eithriadol o anodd hwn, gan addasu i amgylchiadau gwbl anghyfarwydd er budd ein cymunedau.

Os oes unrhyw gwestiwn pellach ynglŷn â hyn mae croeso i chi gysylltu gyda ni i drafod gyda’n swyddogion maes.

Test article

Dim swyddi yn cael ei hysbysebu ar hyn o bryd.

Cymdeithasau Sir

Mae gan UCAC 17 o Gymdeithasau Sir.  Mae gan bob sir ei swyddogion sirol, ac fe gynrychiolir pob Cymdeithas Sir ar Gyngor Cenedlaethol UCAC ac yn y Gynhadledd Flynyddol. 

Trwy fynychu cyfarfodydd y Gymdeithas Sir a’r Gynhadledd Sir gall aelodau UCAC ddod yn rhan o gyfundrefn ddemocrataidd UCAC a sirchau bod yr Undeb yn parhau i leisio barn trwch yr aelodau.

Cynadleddau Sir 2020

I'w gadarnhau

Ysgrifenyddion Sir UCAC 2019-20

Abertawe: Chris Shaw, Ysgol Bryn Tawe
 
Blaenau Gwent a Chaerffili: i'w penodi

Bro Morgannwg: i'w penodi
 
Caerdydd: Nia Land, Ysgol Bro Edern
 
Caerfyrddin: Elen Davies, Athrawes Gwella'r Gymraeg, Sir Gaerfyrddin
 
Castell-nedd a Phort Talbot: Ashley Davies, Ysgol Uwchradd Ystalyfera Bro Dur
 
Ceredigion: Julia James, Ysgol Bro Teifi
 
Conwy: Eirlys Edwards, Ysgol Gynradd Cerrigydrudion
 
Dinbych: Garmon Salisbury, Ysgol Uwchradd Glan Clwyd
 
Y Fflint: David Gregory, Ysgol Uwchradd Maes Garmon
 
Gwynedd: Dilwyn Ellis Hughes
 
Mynwy, Torfaen a Chasnewydd: Nia Goode, Ysgol Gyfun Gwynllyw
 
Penfro: Aled Davies
 
Pen-y-bont ar ogwr: i'w penodi
 
Powys: Huw Richards
 
Rhondda Cynon Taf a Merthyr Tudful: Menna Lewis
 
Wrecsam: Geraint Phillips, Ysgol Gyfun Morgan Llwyd
 
Ynys Mon: Vaughan Williams, Ysgol Uwchradd Caergybi
 
 

Cefndir

Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn edrych ar y posibilrwydd o wneud newidiadau sylfaenol i’r system Anghenion Dysgu Ychwanegol ers nifer fawr o flynyddoedd. At y pwrpas hwnnw, cynhaliwyd sawl ymchwiliad ac adolygiad dros gyfnod estynedig.

Penllanw’r gwaith oedd cyhoeddi ‘r Bil Anghenion Dysgu Ychwanegol a’r Tribiwnlys Addysg yn Hydref 2015. Cynhaliwyd ymgynghoriad ar y mater gan Lywodraeth Cymru, ac ymchwiliad gan y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg.

Mae’r dogfennau gwreiddiol, a’r ymatebion i’r ymgynghoriad ar gael fan hyn: https://ymgyngoriadau.llyw.cymru/ymgyngoriadau/bil-drafft-anghenion-dysgu-ychwanegol-ar-tribiwnlys-addysg-cymru

Disgwylir fersiwn nesaf y Bil cyn Nadolig 2016, gan ei fod wedi’i nodi fel un o flaenoriaethau yn Rhaglen Lywodraethu  Llywodraeth Cymru. Bydd y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg yn craffu ar y Bil o’r flwyddyn newydd ymlaen.

Prif faterion o bryder

Ariannu: rhaid ariannu Anghenion Dysgu Ychwanegol yn gywir, ac atal awdurdodau lleol rhag cwtogi ar gyllidebau Anghenion Dysgu Ychwanegol

Cydlynwyr Anghenion Dysgu Ychwanegol: rhaid i'r disgrifiad swydd fod yn ymarferol, er mwyn sicrhau recriwtio a chadw staff; ni ddylai'r Cydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol fod yn bennaeth hefyd, ac ym mhob achos dylai fod ganddynt amser digyswllt digonol i ymgymryd â'r rôl; rhaid sicrhau hyfforddiant priodol a chyson

Cyrff Llywodraethu: rhaid i'r brif ddyletswydd ar gyfer cyflenwi darpariaeth dysgu ychwanegol orwedd gyda'r awdurdod lleol; dylai llywodraethwyr dderbyn mwy o hyfforddiant ar Anghenion Dysgu Ychwanegol, ond ni ddylai hyn ddisodli'r angen am gyngor a chefnogaeth arbenigol.

Darpariaeth Arbenigol: mae gennym bryderon yn ymwneud â lefel y ddarpariaeth arbenigol a fydd ar gael ac a fydd yn cael ei hariannu o dan y Bil

Ffafrio ysgolion prif ffrwd: rydym yn pryderu am y geiriad yn nhermau'r unigolyn ag Anghenion Dysgu Ychwanegol; byddwn yn ceisio eglurder y bydd yr awdurdod lleol yn gosod anghenion y plentyn ag Anghenion Dysgu Ychwanegol, a'r lleoliad mwyaf priodol ar eu cyfer, wrth galon eu penderfyniadau, ac y bydd y ddyletswydd yn gorwedd ar yr awdurdod lleol i sicrhau bod unrhyw ddarpariaeth dysgu ychwanegol yn cael ei bodloni; rhaid i'r ddyletswydd hon gynnwys darpariaeth ar gyfer lleoliadau preswyl arbenigol, pe bai hynny er budd pennaf y plentyn neu'r person ifanc

Asesiad: mae'r broses asesu yn aneglur; byddem yn ceisio eglurder ar ddiffiniad 'difrifol a chymhleth' ac ar bwy fyddai'n rhan o bennu'r achosion hyn. Rhaid cynnwys ymarferwyr iechyd priodol, yn ddelfrydol y rheini sy'n adnabod y plentyn yn barod.

Y cynllun datblygu unigol:  rhaid darparu templed Cymru gyfan yn y Cod i sicrhau’r hygludedd uchaf ac i sicrhau cysondeb ynghylch lefel y wybodaeth sy'n ofynnol; gall y templed gynnig hyblygrwydd i gynnwys gwybodaeth berthnasol ychwanegol, ond mae angen safon ofynnol; rhaid gallu gorfodi'r Cynllun Datblygu Unigol yn gyfreithlon ar lefel awdurdod lleol

Anghenion Cyfathrebu: rhaid rhoi dyletswydd ar awdurdodau lleol sydd, yn ychwanegol at y Ddeddf Cydraddoldeb a Deddf yr Iaith Gymraeg, yn sicrhau y gellir cynnal pob cam o'r broses (o'r wybodaeth gyffredinol i'r tribiwnlys) yn y ffordd fwyaf priodol i'r plentyn neu'r person ifanc a'u teuluoedd - gan gynnwys trwy gyfrwng y Gymraeg, a mynediad at wybodaeth Braille neu ddehonglydd BSL os oes angen

Pontio: mae trefniadau ar gyfer pontio rhwng cyfnodau allweddol a lleoliadau yn allweddol i sicrhau bod bobl ifanc yn derbyn y gefnogaeth gywir; dylai'r cynllunio ddechrau o leiaf 6 mis cyn unrhyw gyfnod pontio os yw'n bosibl gan gynnwys cyfarfodydd rhwng ysgolion cynradd ac uwchradd/ysgolion a Sefydliadau Addysg Bellach/ysgolion neu Sefydliadau Addysg Bellach a phrifysgol ynghyd ag ysgolion arbennig neu Unedau Cyfeirio Disgyblion, i sicrhau bod Darpariaeth Dysgu Ychwanegol yn cael ei bodloni.

Trafnidiaeth: dylid ystyried trefniadau trafnidiaeth awdurdod lleol o dan y Cynllun Datblygu Unigol; serch hynny, byddem yn pwysleisio bod yn rhaid i'r awdurdod lleol ble mae'r plentyn neu'r person ifanc yn byw fod yn gyfrifol am gyflenwi trafnidiaeth i'r lleoliad mwyaf priodol

Iechyd a Chydweithio: rhaid rhoi dyletswydd ar fyrddau iechyd a gweithwyr iechyd proffesiynol i sicrhau eu bod yn gysylltiedig â chynllunio neu ddarparu Anghenion Dysgu Ychwanegol, os yw anghenion iechyd y plentyn neu berson ifanc yn effeithio ar eu mynediad at addysg; nid yw ysgolion a Sefydliadau Addysg Bellach yn arbenigwyr iechyd a chan hynny nid ydynt mewn sefyllfa i benderfynu ar anghenion gofal iechyd y plentyn neu'r person ifanc

Sefydliadau Addysg Bellach: mae Sefydliadau Addysg Bellach yn gorfforaethau, a byddem yn ceisio eglurder ar sut y bydd y Bil hwn yn gymwys iddynt; rydym hefyd yn pryderu am gyflenwad Darpariaeth Dysgu Ychwanegol ar gyfer y rheini sy'n ymgymryd â dysgu yn y gweithle

Tribiwnlysoedd: rydym yn derbyn yr angen am ymrwymiad i ddatrys gwrthdaro cyn mynd i dribiwnlys ac osgoi anghydfodau ble bynnag mae hynny'n bosibl; serch hynny, mae gennym rai pryderon ynglŷn â'r cyfnod maith posibl y byddai system o'r fath yn ei hychwanegu at broses, yn enwedig os yw achos o'r fath yn arwain at dribiwnlys yn y pendraw. Nid yw'r oedi posibl er budd gorau'r plentyn neu'r person ifanc; gallai unrhyw oedi yn y broses gael ei ddwysau trwy ehangu'r hawl i apelio i dribiwnlys; gallai'r potensial ar gyfer cynyddu nifer y tribiwnlysoedd godi hefyd o ganlyniad i ddiffyg eglurder yn ymwneud â chyfrifoldebau - yn enwedig rhwng cyrff llywodraethu ysgol ac awdurdodau lleol.

Mae pryderon mwy sylfaenol yn canolbwyntio ar yr adran a ganlyn o'r bil drafft 14 (7):

‘Os yw Tribiwnlys Addysg Cymru yn gorchymyn diwygio cynllun datblygu unigol mewn perthynas â darpariaeth dysgu ychwanegol a nodir mewn cynllun o dan yr adran hon fel darpariaeth y mae Bwrdd Iechyd Lleol neu ymddiriedolaeth GIG wedi cytuno i'w sicrhau, nid oes gofyn i Fwrdd Iechyd Lleol neu ymddiriedolaeth GIG sicrhau'r ddarpariaeth dysgu ychwanegol diwygiedig oni bai bod y Bwrdd neu'r ymddiriedolaeth yn cytuno i wneud hynny.’

Mae'r uchod yn awgrymu hyd yn oed os oes cytundeb i ddiwygio darpariaeth benodol cysylltiedig ag iechyd mewn tribiwnlys, nid oes gan y tribiwnlys unrhyw rym i orfodi Bwrdd Iechyd Lleol neu ymddiriedolaeth GIG i ddiwygio'r ddarpariaeth iechyd; nid yw hyn er budd gorau'r plentyn neu'r person ifanc ac yn aml iawn bydd y ddyletswydd yn disgyn ar y lleoliadau addysgol i geisio darparu'r ddarpariaeth briodol cysylltiedig ag iechyd - nid y bwrdd iechyd na'r ymddiriedolaeth GIG

Rhagor o wybodaeth:

Papur cyd-undebol yn mynegi pryderon am y newidiadau: https://www.ucac.cymru/images/PDF/1609_Pryderon_ADY.pdf

Dogfennau ymgynghorol Llywodraeth Cymru – a dadansoddiad o’r ymatebion https://ymgyngoriadau.llyw.cymru/ymgyngoriadau/bil-drafft-anghenion-dysgu-ychwanegol-ar-tribiwnlys-addysg-cymru

Ymateb UCAC i’r ymgynghoriad: https://www.ucac.cymru/images/Ymatebion/1512_ADY.pdf

Datblygiadau diweddar

Addysgu Aelodau Cynulliad am ADY

Daeth cyfle i dair o aelodau UCAC rannu eu harbenigedd gydag aelodau’r Cynulliad Cenedlaethol – gan gynnwys y Gweinidog sydd â’r cyfrifoldeb dros Anghenion Dysgu Ychwanegol, sef Alun Davies AC – ar 20 Medi 2016.

Pwrpas y digwyddiad yn y Senedd, oedd rhoi cyfle i Aelodau Cynulliad sgwrsio gyda chydlynwyr Anghenion Dysgu Ychwanegol i ddeall y sefyllfa o’u safbwynt nhw, i glywed am yr hyn sy’n gweithio’n effeithiol, am yr heriau ac am y pryderon ynghylch y newidiadau posib.

Trefnwyd y digwyddiad gan bedwar undeb ar y cyd, sef ATL, NAHT, UCAC a UCU – a braf oedd gallu cydweithio ar fater o bwys i bob un ohonom.

Roedd y digwyddiad yn arbennig o lwyddiannus, gyda tua deg o Aelodau Cynulliad yn bresennol, a rhagor wedi anfon aelodau o staff, neu wedi gofyn am gyfarfodydd i drafod y mater dros yr wythnosau i ddod.

Gall y math hyn o ddigwyddiad fod yn wirioneddol effeithiol wrth geisio addysgu'r Aelodau a dylanwadu arnynt - ac yn y pendraw, dylanwadu ar y ddeddfwriaeth.

Diolch yn fawr iawn i Becca Avci, Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf, Ruth Davies, Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr a Nerys Williams, Ysgol Gymraeg Sant Baruc am roi o’u hamser i rannu barn ac arbenigedd gyda’r sawl fydd yn gwneud penderfyniadau mawr am y drefn Anghenion Dysgu Ychwanegol dros y flwyddyn nesaf.

Bydd ymgyrch UCAC i ddylanwadu ar y ddeddfwriaeth yn parhau. Disgwylir i'r Bil gael ei gyhoeddi ym mis Rhagfyr, ac i'r broses craffu ddechrau yn y flwyddyn newydd.

Rhagor o wybodaeth:

Papur cyd-undebol yn mynegi pryderon am y newidiadau: https://www.ucac.cymru/images/PDF/1609_Pryderon_ADY.pdf

Dogfennau ymgynghorol Llywodraeth Cymru – a dadansoddiad o’r ymatebion https://ymgyngoriadau.llyw.cymru/ymgyngoriadau/bil-drafft-anghenion-dysgu-ychwanegol-ar-tribiwnlys-addysg-cymru

Ymateb UCAC i’r ymgynghoriad: https://www.ucac.cymru/images/Ymatebion/1512_ADY.pdf